Năm 2013, Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam bước sang tuổi lên mười. Đến nay, Hội đã có nhiều đóng góp, thực hiện chức năng của một tổ chức xã hội góp phần chăm lo đời sống các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin; đấu tranh đòi công lý, đòi sự đền bù thiệt hại cho sức khỏe con người và môi trường, sinh thái của Việt Nam.

Đại diện lãnh đạo T.Ư Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam thăm và tặng quà các hội viên.
Sau 20 ngày ra mắt hoạt động, ngày 30-1-2004, Hội và một số nạn nhân có đơn gửi Tòa án sơ thẩm quận Brốc-cơ-lin (Niu Oóc, Hoa Kỳ) kiện 37 công ty hóa chất Mỹ đã sản xuất hóa chất độc cung cấp cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam.
Ngày 25-6-2004, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam và 32/32 tổ chức thành viên của Mặt trận mở hội nghị "Vì nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam", nhất trí đề nghị lấy ngày 10-8 hằng năm (ngày đầu tiên quân đội Mỹ rải hóa chất độc xuống miền nam Việt Nam - năm 1961) là "Ngày vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam". Hội nghị cũng phát động mọi người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế ký tên ủng hộ nạn nhân chất độc da cam (CĐDC)/đi-ô-xin Việt Nam trong vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ.
Sáng 25-7-2004, tại Hội trường Thành ủy TP Hồ Chí Minh (số 111 Bà Huyện Thanh Quan, quận 3), Hội phối hợp Thời báo Kinh tế Việt Nam, các báo Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh... tổ chức Hội nghị "Ủng hộ nạn nhân CĐDC/đi-ô-xin Việt Nam". Hội nghị có sự tham dự của hơn 500 đại biểu trong nước và bạn bè quốc tế.
Đặc biệt, tại hội nghị còn có 150 nạn nhân thay mặt cho hàng triệu nạn nhân CĐDC.
Trải qua hơn 5 năm (từ 2004-2009), cả ba cấp sơ thẩm, phúc thẩm và tối cao của Tòa án liên bang Mỹ đều từ chối, không thụ lý vụ kiện của các nạn nhân CĐDC/đi-ô-xin Việt Nam. Họ cho rằng, chất da cam là chất diệt cỏ, không phải là chất độc hại đối với con người. Quyết định phi lý, bất công, đảo ngược thực tế khách quan của tòa án Mỹ đã làm dấy lên làn sóng bất bình của đông đảo nhân dân các nước, kể cả Mỹ. Đây chính là thắng lợi quan trọng về xã hội và nhân văn. Có thể thấy nhiều lý do, Chính phủ và các công ty hóa chất Mỹ không dám công khai thừa nhận trách nhiệm pháp lý của họ. Tuy nhiên, dưới một góc nhìn nhất định, vụ kiện và sức ép của công luận bước đầu đã có tác động đến thái độ và hành động của ngành lập pháp và hành pháp Mỹ, thể hiện ở những động thái gần đây của Quốc hội và Chính phủ Mỹ trong việc giải quyết hậu quả CĐDC/đi-ô-xin ở Việt Nam. Tuy Hoa Kỳ đã có chuyển biến trong nhìn nhận, đánh giá và tham gia khắc phục hậu quả CĐDC/đi-ô-xin, nhưng sự đóng góp còn quá nhỏ bé so với hậu quả vô cùng to lớn mà họ đã gây ra đối với nhân dân Việt Nam.
Sau đúng bảy tháng Hội ra mắt hoạt động, ngày 10-8-2004, Thái Bình là tỉnh đầu tiên trong cả nước thành lập Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin. Tiếp sau đó, trong năm 2004 là các tỉnh, thành hội Tây Ninh, Hà Nội, Gia Lai, Thừa Thiên - Huế, Kon Tum. Đến nay, đã có tổ chức hội ở 58/63 tỉnh, thành phố, 514/659 huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, 5.308/10.732 xã, phường, thị trấn với hơn 230 nghìn hội viên. Một số đơn vị hành chính chưa thành lập hội vì chưa đủ điều kiện (số nạn nhân ít hoặc không có, chưa có Ban Vận động thành lập hội...). Tuy nhiên, kết quả đạt được đã nói lên được phần nào sự phát triển khá nhanh và mạnh của tổ chức hội. Thực hiện Thông báo số 409-TB/T.Ư ngày 6-1-2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về kỷ niệm 50 năm thảm họa da cam (10-8-1961 - 10-8-2011), hưởng ứng phong trào cả nước "Hành động vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam" do Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam phát động, chỉ riêng trong năm qua đã có hơn 3.500 lượt/tổ chức, cá nhân những nhà hảo tâm ở trong nước và nước ngoài ủng hộ Hội bằng tiền mặt và quà tặng vật chất, nâng số tiền vận động quyên góp lên hơn 120 tỷ đồng. Nhờ đó, Hội đã giúp các nạn nhân xây dựng hơn 500 căn nhà tình nghĩa, cấp 3.650 suất học bổng, hơn 150 suất tìm việc làm, tặng 135 nghìn suất quà dịp lễ, Tết; 24 nghìn suất quà thăm hỏi đột xuất... Đặc biệt, Hội đã và đang xây dựng 17 trung tâm bán trú nuôi dưỡng, chăm sóc, phục hồi chức năng, dạy nghề cho nạn nhân chất độc da cam ở các tỉnh, thành phố. Ngoài ra, Hội đang triển khai kế hoạch xây dựng ba trung tâm vùng ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh để các nạn nhân được tiếp nhận nhiều hơn, có điều kiện chăm sóc tốt hơn.
MAI THẾ CHÍNH
(Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam)
